Menu

ΤΟΜΕΙΣ

Το προσωπικό του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, διδακτικό και ερευνητικό, είναι κατανεμημένο σε 6 Τομείς, σύμφωνα με την επιστημονική ειδικότητα του καθενός.

Oι Τομείς έχουν, σύμφωνα με το νόμο 1268/82 ο οποίος διέπει τη λειτουργία των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, την κύρια ευθύνη για την εκπαίδευση των φοιτητών, τα μαθήματα του προγράμματος σπουδών (εκτός λίγων εξαιρέσεων) ανήκουν και αυτά σε Τομείς και διδάσκονται, κατά κανόνα, από διδάσκοντες του αντίστοιχου Τομέα. Οι αναθέσεις διδασκαλίας στα μαθήματα του προγράμματος σπουδών γίνονται κάθε χρόνο με αποφάσεις των Τομέων, που επικυρώνονται από το ανώτατο διοικητικό όργανο, τη Γενική Συνέλευση του Τμήματος.

Τομέας Ορυκτολογίας και Πετρολογίας

Ο  Τομέας  Ορυκτολογίας  και  Πετρολογίας  ασχολείται  με  τη μελέτη και την εκπαίδευση των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών σε θέματα σχετικά με την ταξινόμηση και την περιγραφή των ορυκτών και πετρωμάτων, των χαρακτηριστικών τους και τη συμπεριφορά τους στο χώρο και το χρόνο. Εστιάζει επίσης στην προέλευση, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις επιπτώσεις στην υγεία, στις χρήσεις, τη δομή την χημεία και την ανάπτυξη κρυσταλλικών φάσεων, καθώς επίσης και στις μαγματικές, ιζηματογενείς και μεταμορφικές διεργασίες και τη φύση και συνέπειες της ηφαιστειότητας.

Συγκεκριμένα ερευνητικά πεδία περιλαμβάνουν:

  • Γεωμετρικές ιδιότητες και εσωτερική δομή των κρυστάλλων
  • Γένεση, ανάπτυξη και συστηματική ταξινόμηση των ορυκτών
  • Παραγωγή, διαφοροποίηση, διείσδυση και έκχυση μαγμάτων
  • Ηφαίστεια και ηφαιστειογενή υλικά και φαινόμενα
  • Φυσικοχημικές και θερμοδυναμικές συνθήκες κατά το μαγματισμό, το σχηματισμό ιζηματογενών πετρωμάτων, τη μεταμόρφωση και την παραμόρφωση
  • Είδη και δομές, σχηματισμός ή απόθεση, εξέλιξη και τοποθέτηση πλουτώνιων, ιζηματογενών και μεταμορφωσιγενών πετρωμάτων
  • Χρονολόγηση πετρολογικών ακολουθιών και γεωλογικών διεργασιών
  • Χρήσεις και περιβαλλοντική συμπεριφορά ορυκτών και πετρωμάτων
  • Ορυκτολογικές παραγενέσεις και πετρολογικές διαδικασίες στο πλαίσιο της τεκτονικής των λιθοσφαιρικών πλακών και της γεωλογικής εξέλιξης της Γης.

Διευθυντής Τομέα Ορυκτολογίας & Πετρολογίας: Ανδρέας Μαγγανάς


Τομέας Ιστορικής Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας

Ο Τομέας Ιστορικής Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας καλύπτει επιστημονικά πεδία όπως η Ιστορική Γεωλογία, η Στρωματογραφία, η Παλαιοντολογία και η Ιζηματολογία, καθώς και πλήθος άλλων πιο εξειδικευμένων πεδίων, παράγοντας σημαντικό επιστημονικό και εκπαιδευτικό έργο στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος. Αυτά τα πεδία περιλαμβάνουν:

  • Παλαιοντολογία Ασπονδύλων
  • Μικροπαλαιοντολογία
  • Παλαιοντολογία Σπονδυλωτών, Παλαιοανθρωπολογία, διαγένεση οστών και δοντιών
  • Παλαιοβοτανική, Παλυνολογία
  • Απολίθωση, Γεωχρονολόγηση, Αρχαιομετρία, Γεωαρχαιολογία
  • Συντήρηση απολιθωμάτων, Μουσειακές σπουδές, Γεωλογική Κληρονομιά
  • Λιθοστρωματογραφία, Βιοστρωματογραφία, Χημειοστρωματογραφία, Μαγνητοστρωματογραφία, Στρωματογραφία Αλπικών και Μεταλπικών σχηματισμών, κλπ.
  • Παλαιοοικολογία, Παλαιοκλιματολογία, Εξελικτική Παλαιοοικολογία, Παλαιογεωγραφία
  • Ανάλυση Ιζηματογενών Λεκανών, Θαλάσσια Γεωλογία
  • Ιστορία και Φιλοσοφία των Γεωεπιστημών, Διδακτική Γεωεπιστημών.

Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στην γνώση μας σχετικά με την εξέλιξη της ζωής και την βιοποικιλότητα του πλανήτη, την αναπαράσταση των περιβαλλοντικών συνθηκών κατά το γεωλογικό παρελθόν, την παλαιογεωγραφία, τις κλιματικές αλλαγές σε παλαιότερες γεωλογικές περιόδους και την επίδραση τους στους ζώντες οργανισμούς, την χρήση των μικροαπολιθωμάτων ως δείκτες περιβαλλοντικής υγείας σε θαλάσσια περιβάλλοντα, τα μνημεία γεωλογικής κληρονομιάς, κλπ. Ο Τομέας διοργανώνει επίσης και πραγματοποιεί παλαιοντολογικές ανασκαφές.


Διευθυντής Τομέα Ιστορικής Γεωλογίας & Παλαιοντολογίας: Γεώργιος Αναστασάκης


Τομέας Γεωγραφίας και Κλιματολογίας

Ο Τομέας Γεωγραφίας & Κλιματολογίας έχει ως αντικείμενο τη μελέτη και κατανόηση των διεργασιών του ατμοσφαιρικού, χερσαίου και θαλάσσιου περιβάλλοντος εφαρμόζοντας νέες τεχνολογίες, όπως Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, ανάλυση δορυφορικών εικόνων, μαθηματική επεξεργασία γεωγραφικών και περιβαλλοντικών δεδομένων, καθώς και καινοτόμων μεθόδων υποθαλάσσιας έρευνας. Τα ερευνητικά πεδία του Τομέα είναι:

  • η πρόσφατη  μορφολογική και γεωλογική εξέλιξη του χερσαίου και υποθαλάσσιου αναγλύφου
  • οι κλιματικές  αλλαγές, οι διεργασίες των ακραίων καιρικών/κλιματικών φαινομένων και οι επιπτώσεις τους στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον
  • τα παράκτια και εσωτερικά ύδατα με έμφαση στη διαχείριση και αξιοποίηση υδατικών συστημάτων
  • τα φαινόμενα διάβρωσης ακτών και ανόδου της στάθμης της θάλασσας
  • τα φαινόμενα  ερημοποίησης και οι περιβαλλοντικές συνέπειες εκτεταμένων πυρκαγιών
  • η  μελέτη, ανάλυση, εκτίμηση και διαχείριση  φυσικών κινδύνων και ο μετριασμός των επιπτώσεων
  • η διαχείριση σύνθετων περιβαλλοντικών προβλημάτων των οικοτόπων και της παράκτιας ζώνης
  • η ανάπτυξη τεχνικών ψηφιακής ανάλυσης και μοντελοποίησης γεωμορφολογικών διεργασιών
  • η μελέτη, η προστασία και η ανάδειξη καρστικών μορφών
  • ο σχεδιασμός χρήσεων γης και χωροταξικός σχεδιασμός, από γεωγραφική-γεωμορφολογική άποψη

Διευθυντής Τομέα Γεωγραφίας & Κλιματολογίας: Παναγιώτης Νάστος


Τομέας Γεωφυσικής και Γεωθερμίας

Ο Τομέας Γεωφυσικής – Γεωθερμίας ιδρύθηκε το 1983 ως διάδοχος της Έδρας Σεισμολογίας (έτος ίδρυσης 1931), ενσωματώνοντας ταυτόχρονα το Εργαστήριο Σεισμολογίας (έτος ίδρυσης 1929) ως εξαρτώμενη ακαδημαϊκή ενότητα. Από τότε ο Τομέας διέρχεται ταχεία και πολυσχιδή ανάπτυξη προκειμένου να μπορεί να συμβαδίζει με την αντίστοιχη ταχύτατη διεθνή ανάπτυξη των γεωφυσικών επιστημών. Η προσπάθεια αυτή, με την σειρά της, οδήγησε στην ίδρυση του Εργαστηρίου Γεωφυσικής κατά το έτος 1999.

Κατά την διάρκεια της μακράς ιστορίας τους, η Έδρα Σεισμολογίας και ο Τομέας Γεωφυσικής – Γεωθερμίας συσσώρευσαν εκτεταμένη εμπειρία σε σχεδόν όλες τις ειδικότητες της θεωρητικής και εφαρμοσμένης γεωφυσικής, ερευνώντας και διδάσκοντας αντικείμενα όπως η φυσική του εσωτερικού της, επιστήμη του γεωσυστήματος, η έρευνα και αξιολόγηση ορυκτών και ενεργειακών πόρων, η τεχνική και περιβαλλοντική εφαρμοσμένη γεωφυσική, η σεισμολογία, η τεχνική και ιστορική σεισμολογία, η σεισμοτεκτονική και η γεωδυναμική, η φυσική της σεισμικής πηγής, ο γεωμαγνητισμός, η φυσική ηφαιστειολογία, η γεωθερμία, η τηλεπισκόπηση, η δορυφορική γεωδεσία και οι διαστημικές (δορυφορικές) εφαρμογές στις γεωεπιστήμες κ.ά. Παράλληλα, κατά τα τελευταία 30 έτη ο Τομέας ανέπτυξε ισχυρούς δεσμούς και πολυειδείς συνεργασίες με ευάριθμους διεθνείς ερευνητικούς οργανισμούς και πανεπιστήμια.

Ο Τομέας Γεωφυσικής – Γεωθερμίας προσφέρει προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στην Γεωφυσική και την Σεισμολογία και συμμετέχει σε προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών με αντικείμενο την ανάλυση φυσικών καταστροφών, οργανώνοντας  έτσι  μία  ολοκληρωμένη  προσέγγιση  στην  διδασκαλία των γεωφυσικών επιστημών. Οι εκπαιδευτικές, ερευνητικές και λοιπές δραστηριότητες παρατίθενται στις ιστοσελίδες του Τομέα και των εξαρτώμενων από αυτόν εργαστηρίων.


Διευθυντής Τομέα Γεωφυσικής & Γεωθερμίας: Παναγιώτης Παπαδημητρίου


Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας και Γεωχημείας

Ο Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας Γεωχημείας συνδυάζει τη μελέτη της γεωλογίας των κοιτασμάτων ορυκτών πρώτων υλών και της γεωχημείας με στόχο την περιγραφή και την κατανόηση των διεργασιών γένεσης κοιτασμάτων καθώς και την ποσοτικοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την εκμετάλλευση των ορυκτών και ενεργειακών πρώτων υλών. Η έρευνα στον Τομέα εστιάζει επίσης στην ανάπτυξη μεθόδων και την αναζήτηση τεχνικών λύσεων σε προβλήματα που σχετίζονται με τη βιώσιμη αξιοποίηση των κοιτασμάτων ορυκτών πόρων, τον ποιοτικό έλεγχο των παραγόμενων πρώτων υλών και την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της ρύπανσης του εδάφους και των φυσικών υδάτων από την εξορυκτική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα ερευνητικά πεδία που θεραπεύει περιλαμβάνουν:

  • Έρευνα εντοπισμού και αξιολόγησης ορυκτών πρώτων υλών
  • Έρευνα προσδιορισμού του γεωχημικού υποβάθρου εδαφών και υδάτων
  • Μελέτη των βιογεωχημικών διεργασιών που σχετίζονται με τα κοιτάσματα ορυκτών πρώτων υλών
  • Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων εξορυκτικών δραστηριοτήτων
  • Διερεύνηση χρήσεων ορυκτών πρώτων υλών για την προστασία του περιβάλλοντος
  • Εκτίμηση και διαχείριση της ρύπανσης εδαφών και υδάτων
  • Ανάπτυξη βιώσιμων τεχνικών αποκατάστασης ρυπασμένου εδάφους
  • Αστική Γεωχημεία

Διευθυντής Τομέα Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας: Αριάδνη Αργυράκη


Τομέας Δυναμικής, Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας

Ο Τομέας Δυναμικής, Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας ασχολείται με την δυναμική του εσωτερικού της Γης. Για τον σκοπό αυτό συλλέγει γεωλογικά δεδομένα και αναπτύσσει νέες τεχνικές για την ανάλυσή και ερμηνεία τους, οι οποίες συμπληρώνονται  και  υποστηρίζονται  με  αριθμητικές  προσομοιώσεις και την χρήση ψηφιακής τεχνολογίας. Οι ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες και ενδιαφέροντα του Τομέα εκτείνονται σε ευρύ φάσμα θεματικών ενοτήτων οι οποίες περιλαμβάνουν την τεκτονική και την δομή του φλοιού και της λιθόσφαιρας της Γης, δυναμική (τεκτονική) πλακών, τεχνική γεωλογία, υδρογεωλογία, περιβαλλοντική γεωλογία και μελέτη και διαχείριση φυσικών καταστροφών. Το εκπαιδευτικό έργο του Τομέα περιλαμβάνει, εκτός από τις κλασσικές διαλέξεις και εργαστηριακές ασκήσεις, ευρύ φάσμα εργασιών και ασκήσεων πεδίου οι οποίες, μαζί με τα μαθήματα γεωλογικής χαρτογράφησης προσφέρουν στους φοιτητές υποδομή και εμπειρία απαραίτητη για την περαιτέρω επαγγελματική τους εξέλιξη.

Ο Τομέας, μέσω ευρέος δικτύου συνεργασιών με ημεδαπά και αλλοδαπά εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα, έχει αναπτύξει διακλαδικές ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες χρηματοδοτούνται κυρίως από Ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα, αλλά και από τον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα (Κεντρική και αποκεντρωμένη Διοίκηση). Πολλά αποτελέσματα αυτών των προγραμμάτων είναι καινοτόμα και χαίρουν διεθνούς αναγνώρισης. Οι ερευνητικές δραστηριότητες αυτού του είδους περιλαμβάνουν:

  • Κατασκευή χερσαίων και θαλάσσιων γεωτεκτονικών χαρτών,
  • αποκατάσταση αυθαίρετων χώρων υγειονομικής ταφής απορριμμάτων,
  • διαχείριση υδατικών πόρων,
  • γεωτεχνικό σχεδιασμό τεχνικών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα και το εξωτερικό (αυτοκινητόδρομων, φραγμάτων, κτηριακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων, αγωγών μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, κ.ά.).

Διευθυντής Τομέα Δυναμικής, Τεκτονικής & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας: Μαρία Σταυροπούλου